Ecologisch rapport Noorder Ijplas aangeboden aan Stadsdeelbestuur

18 maart 2026

Afgelopen woensdag 11 maart is het ecologische rapport Noorder Ijplas aangeboden aan de stadsdeelvoorzitter Brahim Abid tijdens de stadsdeelcommissie in de Burgerzaal. De bijeenkomst begon met een minuut stilte voor de kort daarvoor overleden Peter Verbeek, de aanjager van het onderzoek. Zijn werkgroepgenoot Martijn van Breemen sprak in de Raad over Peter en het onderzoek. Zijn tekst kun je hieronder ook vinden. Het rapport is in te zien bij Red Amsterdam Noord op Mosveld 101 en hier te downloaden.

Het rapport is een wetenschappelijke vastlegging van maar liefst 386 plantensoorten en bijna 100 vogelsoorten. Het laat zien dat de Noorder IJ-plas een uniek, samenhangend ecosysteem is – een 'wild' stuk Amsterdam dat een vitale rol speelt in de biodiversiteit van onze stad. Het is een bijzonder document, tot stand gekomen dankzij de actieve steun en subsidie van de gemeente Amsterdam Aanpak Noord. Het initiatief tot het onderzoek kwam van de Werkgroep Natuuronderzoek Noorder Ijplas Ruig (WNNR), met bovengenoemde P. Verbeek, J. Wardenaar, P. Hazes, E.Croese en H. Weistra. De auteurs van het rapport zijn: N. Daemen, B. Besteman (beiden ook redactie), B. Soederhuizen (bijen, vliegen, wespen, kevers) en bijdragen van F. van der Vliet (vleermuizen) en G. Verburg (vogels).

Martijn deelt het ecologische rapport rond in de Burgerzaal

Tekst van Martijn, zoals ingesproken bij de Stadsdeelraad:

Geachte voorzitter, leden van de raad,

Ik sta hier vandaag met een bijzondere opdracht. Vorige week is Peter Verbeek overleden. Peter was de motor achter de Werkgroep Natuuronderzoek Noorder IJ-plas en de initiatiefnemer van het ecologische rapport dat ik u vandaag met trots aanbied.

Dit rapport is een bijzonder document, want het is tot stand gekomen dankzij de actieve steun en subsidie van de gemeente Amsterdam. Het is daarmee niet alleen ons document, maar ook het resultaat van uw investering in lokale kennis. Peter geloofde in de kracht van feiten. Hij werd gegrepen door een thema uit een TNO-rapport: ‘procedurele rechtvaardigheid’. Voor hem betekende dit dat een overheid en haar burgers samenwerken op basis van dezelfde, volledige informatie. Ik sta hier om die samenwerking vandaag te bekrachtigen door dit gezamenlijke resultaat aan u te overhandigen.

Procedurele rechtvaardigheid gaat over vertrouwen en over de vraag: hoe komen we samen tot de beste besluiten? We weten dat de druk op de stad groot is en dat er complexe keuzes gemaakt moeten worden. Juist dan is een breed fundament van kennis essentieel.

Vaak moeten we varen op rapporten van externe bureaus die in korte tijd een gebied beoordelen. Dat is begrijpelijk, maar het brengt het risico van blinde vlekken met zich mee. Onlangs hoorde ik een ambtenaar zeggen over de discussie rondom dit gebied: "Het is politiek geworden." Dat is een eerlijke observatie, maar politiek is op haar best wanneer zij gestoeld is op onomstreden feiten. Met dit rapport, door de gemeente gefaciliteerd, bieden wij u de kans om de politieke discussie te voeden met diepgaande, lokale ecologische data die tot nu toe ontbraken.

Dankzij de gemeentelijke subsidie hebben onafhankelijke experts de afgelopen tijd de werkelijke ecologische waarde van de Noorder IJ-plas in kaart kunnen brengen. En de resultaten zijn indrukwekkend.

Dit rapport is een wetenschappelijke vastlegging van maar liefst 386 plantensoorten en bijna 100 vogelsoorten. Het laat zien dat de Noorder IJ-plas een uniek, samenhangend ecosysteem is – een 'wild' stuk Amsterdam dat een vitale rol speelt in de biodiversiteit van onze stad. Door dit onderzoek heeft de gemeente nu goud in handen: een gedetailleerd nul-meting die precies laat zien wat er op het spel staat. U heeft hiermee zelf de instrumenten gecreëerd om de juiste afwegingen te maken.

Een belangrijk begrip in ons onderzoek is het concept 'zoekgebied'. In de dynamiek van de stad begrijpen we de noodzaak om gebieden aan te wijzen voor ontwikkeling. Maar laten we die zoekgebieden ook echt als een zoektocht benaderen.

Onze oproep is om de volgorde van het proces te bewaken. Gebruik de feiten uit dit door de gemeente gesteunde rapport om éérst de ecologische randvoorwaarden scherp te stellen, vóórdat plannen voor infrastructuur onomkeerbaar worden. Groen is een essentieel onderdeel van onze stedelijke structuur. Door dit rapport als leidraad te gebruiken, laat u zien dat de stem van de natuur en de inzet van bewoners een integraal onderdeel zijn van uw eigen beleid.

Peter Verbeek geloofde heilig in het morele kompas van de volksvertegenwoordiger. Hij was ervan overtuigd dat bestuurders, zodra zij over de volledige feiten beschikken, de wijsheid hebben om de juiste balans te vinden. Ook wanneer de politieke druk toeneemt.

Integriteit in het bestuur betekent dat we durven kijken naar nieuwe informatie, ook als die schuurt met eerdere aannames. Dit rapport is een uitnodiging aan u allen om dat kompas te gebruiken. Het biedt u de kans om aan te tonen dat participatie in Amsterdam niet alleen gaat over 'meepraten', maar over het gezamenlijk produceren van waardevolle kennis die daadwerkelijk invloed heeft op de toekomst van onze stad.

Voorzitter, tot slot. Peter kan hier vandaag niet meer staan, maar zijn levenswerk ligt hier voor u. Het was zijn laatste grote wens dat dit onderzoek, gefinancierd door de stad waar hij van hield, de basis zou vormen voor een zorgvuldige toekomst van de Noorder IJ-plas.

Ik vraag u vandaag:

1.    Omarm dit rapport als een officieel onderdeel van de besluitvorming.

2.    Gebruik deze data om de huidige plannen te verrijken en waar nodig te hertoetsen.

3.    Laat zien dat de samenwerking tussen bewoners en gemeente tot de meest integere resultaten leidt.

Ik bied dit rapport nu aan de raad aan. Het is een geschenk van Peter en de werkgroep aan de stad Amsterdam.

Dank u wel.